Najważniejsze pojęcia i postacie magii i mitologii norse.
Aegir - w mitologii norse bóg morza.
Aesir - panteon, rada naczelnych bóstw mitologii norse, zamieszkujących w Asgardzie. Zbiorowa nazwa bogów zamieszkujących Asgard, inaczej zwanych Asami.
Alfhaim - jeden z dziewięciu światów mitologii norse, należący do Elfów Światła.
Asgard - drugi z dziewięciu światów w mitologii norse, należący do Aesiru. W nim Asowie mają swoje pałace, z których najsłynniejszym jest Yalhalla. Dom Asów.
Baldur - bóg dobra, piękna, sprawiedliwości i wiosny; mądry i szlachetny syn Odyna i Frigg. Zabity za sprawą Lokiego, gałęzią jemioły.
Berserk - szał bitewny. Wikingowie wierzyli, że Odyn może zesłać na wojownika berserk, a wówczas staje się on odporny na ciosy i śmiertelnie niebezpieczny, nawet jeśli nie ma zbroi i broni.
Berserker - w mitologii norse berserker to wojownik, którego zapał i szał bitewny przeobrażał w krwiożerczą bestię, na przykład wilka lub niedźwiedzia, wyjącego, toczącego pianę z pyska i siejącego spustoszenie wśród wrogów, niepodatnego na ciosy czy ogień.
Bertha - w mitologii norse bogini przędzenia.
Bór - syn Buriego, mąż Bestii, córki giganta mrozu Bolthorna. Bór był ojcem Odyna, Yilego i Ve.
Bragi - bóg poezji, adoptowany syn Odyna i gigantki Guń lód. Był nadwornym poetą Odyna i miał runy wycięte na języku. Jego żoną była Idun. Wedle niektórych Bragi był wcieleniem Odyna, bogiem poezji i elokwencji.
Buri - pierwszy bóg, powstał z lodu uformowanego językiem krowy Audhumli, która liżąc lód stworzyła Buriego. Ojciec Bora, dziadek Odyna. Stworzenie świata
Eastre - Ostara, saksońska bogini wiosny, będąca aspektem Friggi, patronka odradzania się natury na wiosnę po długiej, zimowej „śmierci". Jej symbolem były jajka, symbol zalążka życia. Była bardzo kochaną boginią, dzięki czemu pamięć o niej przetrwała w chrześcijańskim święcie Wielkiej Nocy.
Eir - bogini leczenia, najlepsza lekarka. Uczyła swojej sztuki kobiety, które w dawnej Skandynawii zajmowały się leczeniem.
Farbanti - w mitologii norse gigant, który przenosił umarłych nad wodami do krainy umarłych, ojciec Lokiego.
Fenris - Fenrir, ogromny wilk, syn Lokiego. W Ragnarok miał połknąć Odyna, i zostać zabity przez jego syna, Yidara.
Forseti - syn Baldura i Nanny, bóg sprawiedliwości. Jego imię oznacza Przewodniczący.
Freja - bogini piękności i miłości z rodu Wanów; patronka wegetacji roślin; córka Njórda, siostra Frejra
Frejr - bóg płodności urodzaju i bogactwa, z rodu Wanów, syn Njórda, brat Frei.
Freyer - aspekt Odyna, bóg deszczu, słonecznego światła i owoców, mąż Gredr.
Frija (Frigg) - bogini miłości, opiekunka małżeństwa i rodziny; bóstwo płodności i bogactwa, z rodu Azów; żona Odyna, matka Baldura. Jej dzniem był piątek - dzień zawierania małżeństw.
Fulla - Yolla, piękna służka i powiernica Friggi, dbała o jej obuwie i czasami była jej posłanniczką. Niektórzy uważają, że była jej siostrą. Była piękną, złotowłosą dziewczyną ze złotą opaską na włosach. Często pomagała na prośbę swojej pani tym ludziom, którzy błagali boginię o interwencję.
Ginnungagap - w nordyckim micie o stworzeniu Ginnungagap to przepastna czeluść, w której połączyły się, dając w efekcie życie, ogień ze świata Muspellheim i lód ze świata Niflheim. Owa czeluść pogrążona była w wiecznym mroku, a kiedy ogień i lód spotkały się, wytrysnęły z niej potężne i gęste chmury. Z czasem chmury zamarzły, tworząc lodowe obłoki, które szczelnie wypełniły Ginnungagap. Z owych lodowych obłoków powstały dwie pierwsze istoty: lodowy olbrzym Ymir i krowa Audhumla.
Gioll - w mitologii norse Gioll była rzeką, która otaczała podziemne królestwo Hel.
Gna - posłanka Friggi, dosiadająca niezwykłego konia, który potrafił pędzić po ziemi, wodzie i w powietrzu.
Gungnir - w norse włócznia Odyna, którą Loki dostał od krasnolu-dów i podarował Odynowi.
Hlin - bogini zajmująca się ochroną tych ludzi, których chciała chronić jej pani, Frigga. Była także boginią pocieszenia, tą, która sca-łowuje łzy rozpaczających. Często utożsamiana z Frigga.
Hod - syn Odyna, ślepy bóg zimy, nieumyślny zabójca swego brata, Baldura. Jego imię (także Hodur, Hodr) oznacza wojnę. Vali, najmłodszy syn Odyna zabił Hoda w zemście za śmierć Baldura.
Hoenir - po wojnie pomiędzy Aesirem i Yanirem został wysłany jako zakładnik do Yaniru. Prawdopodobnie jest tożsamy z Yilim, bratem Odyna.
Huldra, Hulda - bogini, której służyły leśne nimfy. Nimfy te miały krowie ogony, które wystawały im spod białych szat. Ich zadaniem było opiekowanie się bydłem. Bardzo pięknie śpiewały. Huldra jest aspektem Friggi.
Hunin - w norse Hunin był krukiem myśli, towarzyszem Odyna. Przynosił swemu panu wieści ze świata.
Idun (Idunn) - żona Bragiego, strażniczka i szafarka jabłek wiecznej młodości, które jadali bogowie. Została porwana przez burzowego giganta Tjasse (Thjazi) i wówczas bogowie, bez swoich jabłek, zaczęli się starzeć. W końcu Loki zabił giganta i uwolnił Idun. Z powodu swojej funkcji była boginią młodości.
Jord - bogini ziemi, matka Thora i Friggi.
Jormungandr - w norse syn Lokiego, ogromny wąż (lub smok), żyjący w oceanie otaczającym Midgard (Śródziemie).
Jotunheim - w norse miejsce zamieszkania gigantów, znajdujące się na dalekim północnym wschodzie, na brzegu oceanu. Kolejny z dziewięciu światów, Ziemia Gigantów.
Kvasir - był najmądrzejszym z Yaniru, wysłano go jako zakładnika w ramach układu pokojowego do Aesiru. Był najmędrszą istotą, jaka kiedykolwiek istniała. Później został zabity przez krasnoludy, które z jego krwi przyrządziły miód pitny, miód boskiej poezji. W innej wersji legendy został stworzony, kiedy Aesir i Yanir zawarły pokój w rytualnym zmieszaniu śliny, z której narodził się Kvasir.
Lodur - dał pierwszym ludziom mowę i wygląd. Jest identyfikowany z Ve, a czasami z Lokim.
Lofn - bogini rozpalająca namiętne miłości. Odyn i Frigga zezwalali jej na to nawet w przypadku, kiedy różnorodne zakazy nie pozwalały na miłość.
Loki - w mitologii norse Loki był jednym z bogów Aesiru. Ojciec wilka Fenrira, Węża Midgardu i Hel. Sprawca śmierci Baldura. Wódz demonów w walce z bogami podczas Ragnarok.
Magni - syn Thora, jeden z niewielu, którzy mają przetrwać Ragna-rok. Jego imię oznacza Silny.
Midgard - Śródziemie, jeden ze światów mitologii norse, należący do ludzi.
Mimir - niezwykle mądra istota, w jednych mitach przedstawiany jako bóg, w innych jako gigant. Był zakładnikiem bogów Yaniru, którzy, w przypływie szału, ścięli mu głowę. Odyn jednak odzyskał ją i zachował, aby móc dalej konsultować się z mędrcem. Jego głowa spoczywa przy studni Mimira.
Modi - syn Thora, jeden z tych, którzy mają przetrwać Ragnarok. Jego imię znaczy Odwaga.
Muspellheim -jeden z dziewięciu światów mitologii norse, kraina ognia. Muspellheim był pierwszym ze światów i to on ma istnieć najdłużej, kiedy wszystkie inne światy dawno już umrą. Wejścia do niego strzegł gigant o imieniu Surtr, dzierżący w ręku ognisty miecz. W Ra-gnarok on i jego synowie mają przybyć, aby zabić bogów, a cały świat pogrążyć w płomieniach.
Nanna - bogini Księżyca, żona Baldura. Na wieść o śmierci męża umarła z żalu i została pochowana razem z nim.
Nastrand - w norse Nastrand to najgorszy krąg piekła, do którego wtrącano morderców i krzywoprzysięzców. Jego ściany składały się z wijących się węży, z których pysków sączył się jad.
Nerthus - prawdopodobnie aspekt Njorda lub jego siostry, rodziców Freya i Freyi. Była boginią płodności, której centrum kultu znajdowało się na terenie obecnej Danii.
Nidavellir-jeden z dziewięciu światów, kraina krasnoludów.
Nidhogg - w norse Nidhogg to ogromny smok, który pożerał ciała potępionych i podgryzał korzenie Yggdrasila. Zamieszkiwał w Hwer-gelmir (Niflheim), królestwie bogini Hel.
Niflheim -jeden z dziewięciu światów, kraina umarłych.
Njord - w norse morski bóg owocnych wyników, zamieszkujący Noatun. Bóg lata, przedstawiany jako piękny, młody mężczyzna. Ojciec Freya i Freyi.
Odyn - główny bóg norse, bóstwo nieba. Mieszkał w Asgardzie na szczycie drzewa świata. Walkirie przyprowadzały do niego połowę poległych bohaterów, z którymi ucztował w Yalhalli. Druga ich połowa podejmowana była przez Freyię.
Outgard - w norse miejsce zamieszkania gigantów i potworów.
Ragnarok - Zmierzch Bogów, ostatnia bitwa stoczona pomiędzy bogami, ludźmi i elfami a gigantami i ich sprzymierzeńcami, po której nastąpi śmierć bogów i koniec tego świata oraz nadejście nowego ładu.
Ran - żona Aegira, nordyckiego bóstwa morza. To ona wciąga w sieci marynarzy z tonących statków, przez co tracą życie.
Ratatosk - wiewiórka biegająca w górę i w dół po pniu Yggdrasila, przenosząca tajemnicze wiadomości pomiędzy orłem siedzącym na czubku drzewa a smokiem mieszkającym u jego korzeni.
Saga - w mitologii norse była boginią poezji, córką Odyna. Od jej imienia pochodzą prawdopodobnie słynne sagi skandynawskie tworzące mitologię norse. Jej imię oznacza Jasnowidzącą lub Historię. Wedle jednych jest aspektem Friggi, wedle innych - boginią historii (sag).
Siv - żona Thora, zwana też Sif. Bogini zbiorów i urodzaju. Pewnego dnia Loki ukradł jej włosy i musiał poprosić krasnoludy, aby zrobiły jej nowe ze złota. Warto przy tym wspomnieć, że krótkie włosy nosiły u Wikingów jedynie niewolnice i kobiety lekkich obyczajów.
Sjofn - bogini zmuszająca kobiety i mężczyzn do myślenia o miłości. Do jej obowiązków należało przerywanie kłótni małżeńskich.
Sleipnir - ośmionogi koń Odyna, efekt związku Lokiego w postaci klaczy z ogierem należącym do giganta.
Snotra - bogini bardzo łagodna i mądra, patronka uprzejmości i wiedzy, najbardziej szanująca samodyscyplinę.
Surtr - w mitologii norse Surtr był gigantem, który mieszkał na najdalszym południu i którego ognisty miecz strzegł granic Muspelheim, Świata Ognia.
Svartalfheim -jeden z dziewięciu światów, należący do Mrocznych Elfów.
Syn - bogini przyzywana przez obrońców podczas procesów. Była jedną ze służek Friggi i strzegła wejścia do jej pałacu.
Thor -z rodu Azów,bóstwo burzy i piorunów. Wyobrażany z długą brodą i młotem (Mjollnir, wytwarzał błyskawice i pioruny) w ręku. Od jego imienia pochodzi nazwa czwartego dnia tygodnia w języku duńskim, szwedzkim i angielskim. Mit o Wężu Świata i Thorze
Thrudh - córka Thora i Sif. Kiedy gnom Alvis uparł się, że ją poślubi, Thor wywabił go na powierzchnię ziemi, gdzie nieszczęsny za-lotnik zmienił się w kamień.
Tyr - w mitologii norse Tyr był bogiem wojny i zapasów. Jedną rękę odgryzł mu wilk Fenris. Tyr sam włożył ją bestii do pyska, aby w tym czasie inni bogowie Aesiru mogli wilka pojmać.
Uli - w mitologii norse bóg łucznictwa i łowów, a także narciarzy i rakiet śnieżnych.
Utgard - twierdza gigantów, leżąca w Jotunheim.
Valhalla - w mitologii norse raj, w którym ucztowały i bawiły się duchy wojowników.
Vali- wedle niektórych źródeł był bratem-bliźniakiem Yidara. Wedle innych był najmłodszym synem Odyna. Jego matką była gigantka Rind. Narodził się, aby natychmiast pomścić śmierć Baldura, ponieważ bogowie nie mogli zabić jednego ze swoich. W noc po urodzeniu Vali zabił Hoda. Ma być jednym spośród siedmiu członków Aesiru, którzy przeżyją Ragnarok.
Var - bogini karząca tych, którzy łamią małżeńskie przysięgi. Aspekt Friggi.
Ve - syn Bora i Bestii, brat Yilego i Odyna. Zabił giganta Ymira, z którego ciała bracia stworzyli świat. Obdarzył pierwszych ludzi uczuciami, wyglądem i mową. Jego imię oznacza Jedność.
Vidar - syn Odyna i gigantki Grid, brat-bliźniak Yalego. Był jednym z najsilniejszych bogów, patronem zemsty. W Ragnarok, które ma przeżyć, pomści swego ojca zabijając wilka Fenrisa.
Vili - syn Bora i Bestii, brat Odyna i Ve, jeden ze stwórców świata i pierwszych ludzi, którym dał myśl i ruch. Jego imię oznacza Wolę.
Vingulf - dom w Asgardzie, w którym zbierały boginie.
Vitha - w mitologii norse drugi po Thorze bóg-siłacz, który potrafił zabić wilka Fenrisa przez rozwarcie mu szczęk.
Vor - imię tej bogini oznacza przysięgę. Była tak mądra, że nic się przed nią nie ukryło. Uznawana za patronkę umów, kontraktów i małżeństwa. Prawdopodobnie była aspektem Friggi.
Walkirie - boginie-wojowniczki, pomocnice Odyna. Unosiły się nad polem walki i zbierały dusze najdzielniejszych wojowników, które potem przenosiły do Yalhalli. To one decydowały, kto miał zginąć w walce.
Yggdrasil - Drzewo Świata, ogromny jesion (lub cis) rosnący na wskroś przez wszystkie dziewięć światów. Nigdy się nie narodził i nigdy nie umrze, jest wiekuisty i przenika kosmos. Owoce Yggdrasila gwarantowały pomyślny poród, zaś rosa z jego liści była najsłodszym nektarem, z którego pszczoły robiły miód. Wysoko, w jego koronie mieszkał orzeł, zaś wśród korzeni - smok. Pomiędzy nimi biegała tam i z powrotem wiewiórka, przenosząc wiadomości. Drzewo czerpało wodę z trzech studni, z których jedna, Krynica Urd, znajduje się w Asgardzie, druga, Studnia Mimira - w Midgardzie, zaś trzecia, Źródło Hver-gelmira - w krainie Niflheim. W ten sposób drzewo łączy ze sobą te trzy plany - podziemie, śródziemie i niebiosa. Legenda głosiła, że w Ragnarok dwoje ludzi, Lif i Lifthrasir, ukryją się w pniu Yggdrasila i w ten sposób przetrwają. Dzieci tej pary zapoczątkują nowy ład i erę w życiu ludzkości.
Ymir - w mitologii norse Ymir był gigantem, który został zabity przez Odyna. Z jego martwego ciała Odyn i jego bracia, Yili i Ve uczynili ziemię, z krwi - morze, z kości skały i kamienie, a z czaszki sklepienie niebios.
Fragment zaczerpnięty z książki „Magia celtów i wikingów” Adrian Devine uzupełniony notatkami własnymi.
POWRÓT DO GŁÓWNEJ